• wierzchotka jednoramienna (ang., łac. monochasium):
  • sierpik - pojedyncze odgałęzienia boczne z kwiatem, który zwrócony jest w jedną stronę (np. niezapominajka, żywokost).
  • skrętek - podobnie jak u sierpika, ale widziany z góry ma kwiaty ułożone zygzakowato.
  • dwurzędka - pojedyncze kwiaty wyrastają naprzemiennie po obydwu stronach (niektóre gatunki kosaćca).
  • wachlarzyk - kwiaty dorastają do jednakowej wysokości

• wierzchotka dwuramienna (ang., łac. dichasium) - pod każdym kwiatem szczytowym znajdują się rozgałęzienia drugiego rzędu zakończone kwiatem (np. rogownica).

• wierzchotka wieloramienna, wielopromienista (ang., łac. pleiochasium) - wytwarza w podobny sposób jak wierzchotka dwuramienna nie dwa, lecz kilka osi (np. wilczomlecz).

Za rodzaj wierzchotki uważa się też:

• wiecha z wykształconym kwiatem szczytowym, który kończy wzrost (np. winorośl, lilak):
  
  • podbaldach

  - gałązki kwiatostanu dorastają do jednego poziomu (wygląda jak baldachogrono), np. bez czarny, kalina.

Charakterystyka

Liście 

Całobrzegie lub pierzaste, nakrapiane.

Kwiaty 

Koszyczki duże, osadzone na długich szypułkach. Kwiaty brzeżne języczkowate, żółte lub purpurowe, u niektórych gatunków lub odmian dwubarwne. Kwiaty w środku koszyczka rurkowe, przeważnie purpurowe, czasem przekształcone w płonne i nie nektarujące kwiaty języczkowate. Kwitnie od lipca do września.

Owoce 

Nasiona dają tylko kwiaty rurkowe.

Systematyka

Pozycja rodzaju w systemie Reveala Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes

Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, Universyty of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju gailardia wg Reveala:

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa astrowe, nadrząd Asteranae Takht., rząd astrowce, rodzina astrowate (Asteraceae Dumort., plemię Gaillardieae (Nutt.) Lecoq & Juillet, podplemię Gaillardinae (Nutt.) Less., rodzaj Gailardia.

Pozycja rodzaju w systemie Cronquista

Gromada okrytonasienne, klasa dwuliścienne (Magnoliopsida Brongn.), podklasa astrowe Asteridae Takht., rząd astrowce Asterales Lindl., rodzina astrowate Asteraceae Dumort., nom. cons.

Gatunki flory Polski Mirek, Z., Pięknoś-Mirkowa, H., Zając, A i M., 1997, Vascular plants of Poland - a chekclist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN. Adres strony

• gailardia nadobna (Gaillardia pulchella Foug.) - gatunek uprawiany
• gailardia ogrodowa (Gaillardia hybrida) - gatunek uprawiany
• gailardia oścista (Gaillardia aristata Pursh) - gatunek uprawiany

Pozostałe gatunki (wybór)

• Gaillardia aestivalis
• Gaillardia amblyodon
• Gaillardia arizonica
• Gaillardia chrysantha, syn. Gaillardia aestivalis var. aestivalis
• Gaillardia coahuilensis
• Gaillardia flava
• Gaillardia gracilis, syn. Gaillardia pinnatifida var. pinnatifida
• Gaillardia lanceolata
• Gaillardia lutea
• Gaillardia mexicana, syn. ,,Gaillardia coahuilensis
• Gaillardia multiceps
• Gaillardia parryi
• Gaillardia pinnatifida
• Gaillardia spathulata

Zastosowanie

Uprawiane w ogródkach kwiatowych i na działkach, jako rośliny ozdobne i na kwiaty cięte.

Charakterystyka

Pokrój 

Bylina wysokości do 30-80 cm.

Łodyga 

Pojedyncza, pokryta włoskami zwróconymi do dołu. Posiada bulwiaste rozłogi.

Liście 

Wyrastające bezpośrednio z łodygi. Blaszka liściowa ma kształt podłużny, zaostrzony, o drobno piłkowanym brzegu.

Kwiaty 

Zebrane w grona na szczytach łodyg, złożone z 4-10 nibyokółków, osadzonych w kątach zielonych, równowąskich podsadek. Kwiaty liliowopurpurowe. Kwitnie od lipca do września.

Owoce 

Rozłupnia.

Biotop 

Rośnie wzdłuż rowów, w zaroślach, na łąkach. Czasem jako chwast w roślinach okopowych.

Charakterystyka

Kwiaty

Ogórek posiada trzy typy płci kwiatów: męskie (z pręcikami), żeńskie (ze słupkiem) i hermafrodytyczne (organy żeńskie i męskie). Ilość kwiatów różnych typów płci na jednej roślinie oraz kolejność ich inicjacji determinuje płeć całej rośliny.

I tak wyróżnia się 3 podstawowe typy płci roślin ogórka:

• jednopienny - posiadający zarówno kwiaty żeńskie jak i męskie
• żeński - tylko kwiaty żeńskie
• obupłciowy - tylko kwiaty hermafrodytyczne

Poza powyższymi typami płci wyróżnia się szereg rzadziej występujących typów:

• męskojednopienny - wytwarza kwiaty męskie a następnie hermafrodytyczne
• żeńskojednopienny - wytwarza kwiaty żeńskie, a następnie kwiaty hermafrodytyczne
• trójjednopienny - posiada kwiaty hermafrodytyczne, męskie i żeńskie
• męskodwupienny - najpierw rozwijają się kwiaty męskie, a następnie w niewielkiej ilości kwiaty hermafrodytyczne i żeńskie
• żeńskodwupienny - najpierw inicjują się kwiaty żeńskie, a następnie w niewielkiej ilości kwiaty hermafrodytyczne i męskie

Owoce

Typ owocu to jagoda.

Systematyka

Systematyka w systemie Reveala

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina , klasa Rosopsida, podklasa ukęślowe, nadrząd Cucurbitineae, rząd dyniowce, podrząd Cucurbitineae Engl., rodzina dyniowate, podrodzina Cucumidoideae Burnet, plemię Cucumereae Endl. ex M. Roem., podplemię Cucumerinae E.G.O. Müll. & Pax in Engl. & Prantl. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, Universyty of Maryland, 1999.

Gatunki flory Polski

• melon, (Cucumis melo L.) – efemerofit
• ogórek siewny (Cucumis sativus L.) - gatunek uprawiany

Inne gatunki (wybór)

• Cucumis anguria L.
• Cucumis dipsaceus C.G. Ehrenb. ex Spach
• Cucumis ficifolius A. Rich.
• Cucumis metuliferus E. Mey. ex Naud.
• Cucumis myriocarpus E. Mey. ex Naud.
• Cucumis prophetarum L.

Zobacz też:

Ogórek kiszony, ogórek konserwowy.

Przypisy

Dwurzędka jest bardzo podobna do wachlarzyka, różni się od niego tym, że szypułki poszczególnych kwiatów mają mniej więcej tę samą długość i wskutek tego kwiaty w dwurzędce nie znajdują się na jednym poziomie.
Kwiaty w dwurzędce zaczynają kwitnąć od kwiatu znajdującego się w początkowej części kwiatostanu, stopniowo w kierunku pojawiających się osi drugiego, trzeciego i następnych rzędów. Jeżeli kwiatostan jest wzniesiony, kwiaty kwitną od dołu w górę. Listki, z kątów których wyrastają te osie noszą nazwę podsadek.

Charakterystyka

Pokrój 

roślina tworzy rozłogi oraz kłącza.

Łodyga 

Ostro trójkanciasta, szorstka o wyokości 0,8 - 2,0 metra.

Liście 

o szerokości 1 - 2 cm z wyrażną rynienką pośrodku.

Kwiaty 

Kwiaty rozdzielnopłciowe zebrane w kłosach.

Owoce 

orzeszek ukryty w odwrotniejajowatym, trójkanciastym pęcherzyku. Owoce zebrane w owocostany o delikatnym unerwieniu.

Biotop 

gatunek charakerystyczny dla olsu oraz zespołu Caricetum riparae

Pokrój

Dorasta do 45 m wysokości przy dosyć wąskiej koronie i krótkich konarach.

Kwiaty

Wiatropylne, rozdzielnopłciowe, niepozorne. Kwiaty męskieżółtawe, zebrane w gronach, kwiaty żeńskie zielonkawe, kuliste rosną na długich szypułkach. Kwitnie w maju.

Owoce

Zdrewniałe torebki zebrane w owocostany wyglądające jak kolczaste kulki na długim ogonku.

Liście

podobne do liści klonu tylko bardziej powcinane z piłkowanym brzegiem. Jesienią pięknie się przebarwiają (czerwono, a nawet fioletowo!)

Wymagania- wymaga żyznej gleby. Odznacza się niewielką mrozoodpornością.

Zastosowanie

Balsamiczna żywica ambrowców używana jest w medycynie, przemyśle kosmetycznym i spożywczym (kiedyś aromatyzowano nią gumę do żucia).

Bibliografia:

Seneta W., Dolatowski J. ‘Dendrologia’, PWN Warszawa 2000

Roślina osiągająca 0,5 - 1,5 m wysokości (podczas wegetacji), a podczas kwitnienia wypuszcza pęd płonny zakończony kwiatostanem,
osiągający 3 m.

• Łodyga:

Kwadratowa, krucha, półprzezroczysta, pusta w środku. Przy potarciu wydziela charakterystyczny zapach.

• Liście:

Naprzemianległe, eliptyczne z ostym końcem, o nieregularnych brzegach, osiągające do 30 cm długości i 10 cm szerokości.
W dotyku aksamitne,w smaku bardzo gorzkie.

• Kwiaty:

Kwiaty złożone po 3 do 12 w kwiatostany, purpurowobiałe, bądź niebieskobiałe. Roślina kwitnie rzadko, od października do czerwca,
rozmnażana przez “szczepki”, w warunkach naturalnych NIGDY nie wytwarza nasion. Od wieków używana do leczenia zaparć i bólu głowy.

• Biotop:

Poszycie lasu.

Odnośniki

http://www.koleusblumego.freehost.pl/

Charakterystyka

Większość spośród około 40 gatunków to byliny, ale część z nich to niewysokie krzewy (do 3 m wysokości). Piwonie występują w chłodniejszych rejonach Azji, południowej Europy i zachodniej części Ameryki Północnej. Posiadają białe, różowe, purpurowe, rzadziej żółte kwiaty, które są często pachnące. Mieszańce mają też kwiaty dwubarwne i pełne.

Wiele gatunków z rodzaju piwonia to rośliny ozdobne.

Systematyka

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Ranunculopsida, podklasa jaskrowe, nadrząd Ranunculanae, rząd piwoniowce, rodzina piwoniowate, podrodzina Paeonioideae Arn., plemię Plemię: Paeonieae DC., rodzaj piwonia. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, Universyty of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju piwonia wg Reveala

Podział wg Reveala

• Gatunek: Paeonia brownii Dougl. ex Hook.
• Gatunek: Paeonia californica Nutt.
• Gatunek: Paeonia lactiflora Pallas
• Gatunek: Paeonia officinalis L. - piwonia lekarska

Podział wg systemu (jakiego?)

• Sekcja Mountan D. C.

• Podsekcja Delavayanae F. C. Stern

Liście paprociowate, całobrzegie i opadające na zimę. Kwiaty średniej wielkości, barwy czerwonej lub żółtej, osadzone na szypułkach. Piwonie o pędach drewniejących.

• Paeonia delavayi Franchet - piwonia Delavaya

• Podsekcja Vaginatae F. C. Stern

Liście eliptyczne lub jajowate podzielone na 3 - 5 także eliptycznych części, całobrzegie, osadzone na długich czerwonawych ogonkach. Kwiaty czerwone, różowe,białe, rzadziej żółte, bardzo okazałe. Dosyć duże krzewy.

• Paeonia decomposita Handel - Mazzetti
• Paeonia suffruticosa Andrews - piwonia drzewiasta (zwana piwonią krzewiastą lub piwonią drzewkowatą)

• Sekcja Onaepia Lindley

Liście paprociowate, ciemnozielone lub sine, osadzone na ogonkach. Kwiaty małe, ciemnoczerwone.

• Paeonia brownii Douglas ex Hooker - piwonia Browna
• Paeonia californica Nuttall ex Torrey & A. Gray - piwonia kalifornijska

• Sekcja Paeon D. C.

• Podsekcja Dissectifoliae F. C. Stern

• Grupa Anomala F. C. Stern

Liście wąskie, lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe do fioletowych, okazałe.

• Paeonia anomala L.
• Paeonia intermedia Meyer et Ledebour - piwonia pośrednia
• Paeonia veitchii Lynch - piwonia Veitcha
• Paeonia woodwardii Stern & Cox - piwonia Woodwarda
• Paeonia x majko Ketzchoweli
• Paeonia x smouthii Van Houtte

• Grupa Peregrina F. C. Stern

Liście jajowatolancetowate. Kwiaty czerwone, okazałe, osadzone na długich szypułkach.

• Paeonia peregrina Miller - piwonia bałkańska

• Grupa Tenuifolia F. C. Stern

Liście bardzo cienkie, nitkowate. Kwiaty czerwone, okazałe.

• Paeonia tenuifolia L. - piwonia delikatna

• Podsekcja Foliolatae F. C. Stern
• Grupa Flavonia (Kemularia - Nathadze) Uspenskaja

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe do żółtych, okazałe.

• Paeonia mlokosewitschii Lomakin - Piwonia Młokosiewicza
• Paeonia wittmanniana Hartwiss & Lindley - piwonia Wittmanna

• Grupa Lactiflora F. C. Stern

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe, czerwone, okazałe.

• Paeonia lactiflora Pallas - piwonia chińska
• Paeonia emodi Wall. & Royle - piwonia himalajska

• Grupa Mascula F. C. Stern

• Podgrupa Broteri F. C. Stern

Liście jajowate, nieparzystopierzaste, ciemnozielone. Kwiaty różowe, okazałe.

• Paeonia broteri Boiss & Reuter,

• Grupa Officinalis F. C. Stern

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe, białe lub czerwone, okazałe.

• Paeonia clusii Stern
• Paeonia officinalis L. - piwonia lekarska

Przypisy

Charakterystyka

Pokrój 

Roślina wieloletnia, półróżyczkowa, miękko owłosiona. Zwykle rośnie małymi kępkami.

Łodyga 

Wzniesiona lub podnosząca się, wysokości 15-40 cm. Dość gruba i przylegająco owłosiona.

Liście 

Odziomkowe łopatkowe lub klinowate, krótkoogonkowe. Wyrastające skrętolegle liście łodygowe są lancetowate, siedzące. Wszystkie liście są całobrzegie i silnie owłosione.

Kwiaty 

Kwiaty języczkowe fioletowe, rurkowate żółte, zebrane w koszyczki umieszczone pojedynczo na szczytach łodyg. Koszyczki te mają zieloną okrywę z wąskich, lancetowatych listeczków. Zewnętrzne, języczkowe kwiaty w koszyczku to kwiaty żeńskie , wewnętrzne, żółte, to kwiaty męskie. Kwiaty żeńskie mają jeden słupek, ich języczki wycięte są w 2-3 ząbki. Przedprątne kwiaty zapylane przez błonkówki kwitną od maja do czerwca.

Owoc 

Drobne niełupki z puchem kielichowym. Roślina wiatrosiewna.

Kłącze 

Silne, ukośnie rosnące.

Biotop, wymagania 

W górach rośnie na skalnych półkach, w szczelinach skał i u ich podnóża, na żwirku wapiennym lub niskich murawach, na stanowiskach słonecznych lub półcienistych. Roślina wapieniolubna i ciepłolubna, w związku z tym dużo częściej występuje na południowej stronie skał. Jej pionowy zasięg wynosi w polskich Tatrach do 2000 m n.p.m. Wymaga gleby przepuszczalnej i przeciętnie wilgotnej.

Odmiany

Wyhodowano wiele odmian o różnych barwach, m.in:`Albus`, `Dunkle Schőne`,`Pinkie`

Zobacz też

Rośliny tatrzańskie

Charakterystyka

Większość spośród około 40 gatunków to byliny, ale część z nich to niewysokie krzewy (do 3 m wysokości). Piwonie występują w chłodniejszych rejonach Azji, południowej Europy i zachodniej części Ameryki Północnej. Posiadają białe, różowe, purpurowe, rzadziej żółte kwiaty, które są często pachnące. Mieszańce mają też kwiaty dwubarwne i pełne.

Wiele gatunków z rodzaju piwonia to rośliny ozdobne.

Systematyka

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Ranunculopsida, podklasa jaskrowe, nadrząd Ranunculanae, rząd piwoniowce, rodzina piwoniowate, podrodzina Paeonioideae Arn., plemię Plemię: Paeonieae DC., rodzaj piwonia. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, Universyty of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju piwonia wg Reveala

Podział wg Reveala

• Gatunek: Paeonia brownii Dougl. ex Hook.
• Gatunek: Paeonia californica Nutt.
• Gatunek: Paeonia lactiflora Pallas
• Gatunek: Paeonia officinalis L. - piwonia lekarska

Podział wg systemu (jakiego?)

• Sekcja Mountan D. C.

• Podsekcja Delavayanae F. C. Stern

Liście paprociowate, całobrzegie i opadające na zimę. Kwiaty średniej wielkości, barwy czerwonej lub żółtej, osadzone na szypułkach. Piwonie o pędach drewniejących.

• Paeonia delavayi Franchet - piwonia Delavaya

• Podsekcja Vaginatae F. C. Stern

Liście eliptyczne lub jajowate podzielone na 3 - 5 także eliptycznych części, całobrzegie, osadzone na długich czerwonawych ogonkach. Kwiaty czerwone, różowe,białe, rzadziej żółte, bardzo okazałe. Dosyć duże krzewy.

• Paeonia decomposita Handel - Mazzetti
• Paeonia suffruticosa Andrews - piwonia drzewiasta (zwana piwonią krzewiastą lub piwonią drzewkowatą)

• Sekcja Onaepia Lindley

Liście paprociowate, ciemnozielone lub sine, osadzone na ogonkach. Kwiaty małe, ciemnoczerwone.

• Paeonia brownii Douglas ex Hooker - piwonia Browna
• Paeonia californica Nuttall ex Torrey & A. Gray - piwonia kalifornijska

• Sekcja Paeon D. C.

• Podsekcja Dissectifoliae F. C. Stern

• Grupa Anomala F. C. Stern

Liście wąskie, lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe do fioletowych, okazałe.

• Paeonia anomala L.
• Paeonia intermedia Meyer et Ledebour - piwonia pośrednia
• Paeonia veitchii Lynch - piwonia Veitcha
• Paeonia woodwardii Stern & Cox - piwonia Woodwarda
• Paeonia x majko Ketzchoweli
• Paeonia x smouthii Van Houtte

• Grupa Peregrina F. C. Stern

Liście jajowatolancetowate. Kwiaty czerwone, okazałe, osadzone na długich szypułkach.

• Paeonia peregrina Miller - piwonia bałkańska

• Grupa Tenuifolia F. C. Stern

Liście bardzo cienkie, nitkowate. Kwiaty czerwone, okazałe.

• Paeonia tenuifolia L. - piwonia delikatna

• Podsekcja Foliolatae F. C. Stern
• Grupa Flavonia (Kemularia - Nathadze) Uspenskaja

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe do żółtych, okazałe.

• Paeonia mlokosewitschii Lomakin - Piwonia Młokosiewicza
• Paeonia wittmanniana Hartwiss & Lindley - piwonia Wittmanna

• Grupa Lactiflora F. C. Stern

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty białe, różowe, czerwone, okazałe.

• Paeonia lactiflora Pallas - piwonia chińska
• Paeonia emodi Wall. & Royle - piwonia himalajska

• Grupa Mascula F. C. Stern

• Podgrupa Broteri F. C. Stern

Liście jajowate, nieparzystopierzaste, ciemnozielone. Kwiaty różowe, okazałe.

• Paeonia broteri Boiss & Reuter,

• Grupa Officinalis F. C. Stern

Liście lancetowate, nieparzystopierzaste. Kwiaty różowe, białe lub czerwone, okazałe.

• Paeonia clusii Stern
• Paeonia officinalis L. - piwonia lekarska

Przypisy

Baldach, zwany też baldachem prostym należy do grupy kwiatostanów groniastych o silnie skróconej osi głównej. Ten typ kwiatostanu, występuje np. u czosnku, pierwiosnka. Odmianą baldachu prostego jest podbaldach, u którego wszystkie szypułki dorastają do tego samego poziomu. Czasami baldach prosty wchodzi w skład kwiatostanów złożonych, np. baldachu złożonego. Wyrastające u niektórych roślin listki pod baldachem noszą nazwę pokrywek.

• wierzchotka jednoramienna (ang., łac. monochasium):
  • sierpik - pojedyncze odgałęzienia boczne z kwiatem, który zwrócony jest w jedną stronę (np. niezapominajka, żywokost).
  • skrętek - podobnie jak u sierpika, ale widziany z góry ma kwiaty ułożone zygzakowato.
  • dwurzędka - pojedyncze kwiaty wyrastają naprzemiennie po obydwu stronach (niektóre gatunki kosaćca).
  • wachlarzyk - kwiaty dorastają do jednakowej wysokości
    

• wierzchotka dwuramienna (ang., łac. dichasium) - pod każdym kwiatem szczytowym znajdują się rozgałęzienia drugiego rzędu zakończone kwiatem (np. rogownica).

• wierzchotka wieloramienna, wielopromienista (ang., łac. pleiochasium) - wytwarza w podobny sposób jak wierzchotka dwuramienna nie dwa, lecz kilka osi (np. wilczomlecz).

Za rodzaj wierzchotki uważa się też:

• wiecha z wykształconym kwiatem szczytowym, który kończy wzrost (np. winorośl, lilak):
  • podbaldach - gałązki kwiatostanu dorastają do jednego poziomu (wygląda jak baldachogrono), np. bez czarny, kalina.

Wśród kwiatów grzbiecistych istnieje wiele różnych form budowy. W rodzinie bobowatych mają specyficzną budowę; poszczególne płatki korony mają różny kształt i tworzą tzw. żagielek, łódeczkę i skrzydełka. W rodzinie storczykowatych jeden z płatków różni się znacznie od pozostałych tworząc tzw. warżkę. U jasnotowatych zrośnięte płatki tworzą dwuwargową koronę. W rodzinie astrowatych sa to tzw. kwiaty języczkowe. U niektórych kwiatów grzbiecistych występuje rurkowaty i zamknięty na końcu wyrostek - ostroga.

Charakterystyka

Pokrój 

Roślina wieloletnia, półróżyczkowa, miękko owłosiona. Zwykle rośnie małymi kępkami.

Łodyga 

Wzniesiona lub podnosząca się, wysokości 15-40 cm. Dość gruba i przylegająco owłosiona.

Liście 

Odziomkowe łopatkowe lub klinowate, krótkoogonkowe. Wyrastające skrętolegle liście łodygowe są lancetowate, siedzące. Wszystkie liście są całobrzegie i silnie owłosione.

Kwiaty 

Kwiaty języczkowe fioletowe, rurkowate żółte, zebrane w koszyczki umieszczone pojedynczo na szczytach łodyg. Koszyczki te mają zieloną okrywę z wąskich, lancetowatych listeczków. Zewnętrzne, języczkowe kwiaty w koszyczku to kwiaty żeńskie , wewnętrzne, żółte, to kwiaty męskie. Kwiaty żeńskie mają jeden słupek, ich języczki wycięte są w 2-3 ząbki. Przedprątne kwiaty zapylane przez błonkówki kwitną od maja do czerwca.

Owoc 

Drobne niełupki z puchem kielichowym. Roślina wiatrosiewna.

Kłącze 

Silne, ukośnie rosnące.

Biotop, wymagania 

W górach rośnie na skalnych półkach, w szczelinach skał i u ich podnóża, na żwirku wapiennym lub niskich murawach, na stanowiskach słonecznych lub półcienistych. Roślina wapieniolubna i ciepłolubna, w związku z tym dużo częściej występuje na południowej stronie skał. Jej pionowy zasięg wynosi w polskich Tatrach do 2000 m n.p.m. Wymaga gleby przepuszczalnej i przeciętnie wilgotnej.

Odmiany

Wyhodowano wiele odmian o różnych barwach, m.in:`Albus`, `Dunkle Schőne`,`Pinkie`

Zobacz też

Rośliny tatrzańskie

Baldach, zwany też baldachem prostym należy do grupy kwiatostanów groniastych o silnie skróconej osi głównej. Ten typ kwiatostanu, występuje np. u czosnku, pierwiosnka. Odmianą baldachu prostego jest podbaldach, u którego wszystkie szypułki dorastają do tego samego poziomu. Czasami baldach prosty wchodzi w skład kwiatostanów złożonych, np. baldachu złożonego. Wyrastające u niektórych roślin listki pod baldachem noszą nazwę pokrywek.

W sierpiku kwiat wyrasta na szczycie pędu kończąc jego wzrost. Gdy główny pęd zakończy wzrost, zaczynają się rozwijać pędy boczne, każdy z kwiatem na szczycie. Kwiaty w sierpiku kwitną poczynając od środka, na zewnątrz. Ten typ kwiatostanu występuje np. u żywokostu, niezapominajki. Bardzo podobny do siepika jest skrętek, który różni się tylko tym, że widziany z góry ma kwiaty ułożone nie w linii prostej, lecz zygzakowato.

Dziwaczek jest popularną rośliną ozdobną, ma zastosowanie jako roślina ogrodowa. Lubi nasłonecznione stanowiska.